فیبر نوری ایران؛ هزینه اتصال به شبکه چقدر است؟

به گزارش تک مسیر؛ توسعه فیبر نوری در ایران وارد مرحله‌ای شده که دیگر فقط گسترش پوشش شبکه مطرح نیست و اتصال واقعی کاربران نیز اهمیت دارد. 

حمید فتاحی، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، در گفت‌وگوی ویژه خبری در ۲۰ مهر اعلام کرد تعداد اتصالات فیبر نوری از حدود ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار مورد پیش از آغاز فعالیت دولت چهاردهم به بیش از ۲ میلیون اتصال رسیده است. با این حال، برای ارزیابی نتیجه این توسعه باید پرسید چه تعداد از خانوارها امکان استفاده از این فناوری را دارند و هزینه اتصال برای آنها چقدر تمام می‌شود؟

پوشش فیبر نوری با اتصال واقعی چه تفاوتی دارد؟

رسیدن شبکه به یک محدوده جغرافیایی لزوماً به معنای استفاده خانوارهای آن محدوده از اینترنت فیبر نوری نیست. ممکن است یک ساختمان در محدوده پوشش قرار داشته باشد، اما ساکنان آن به دلیل هزینه تجهیزات، آماده نبودن زیرساخت داخلی یا مسائل اجرایی هنوز به شبکه متصل نشده باشند.

بر اساس اظهارات فتاحی، تعداد اتصالات فیبر نوری از حدود ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار مورد به بیش از ۲ میلیون رسیده است؛ افزایشی که نشان‌دهنده رشد این بخش است. با این حال، برای سنجش میزان دسترسی مردم باید آمار پوشش، تعداد اتصال‌های برقرارشده و تعداد کاربران فعال را از یکدیگر تفکیک کرد.

فتاحی در تشریح وضعیت فعلی شبکه اعلام کرد که حدود ۱۷ میلیون خط تلفن ثابت مبتنی بر کابل مسی در کشور فعال است. از این تعداد، کمتر از هفت میلیون اتصال اینترنت ثابت با فناوری‌هایی مانند ای‌دی‌اس‌ال مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ درحالی‌که تعداد اتصالات فیبر نوری از دو میلیون مورد فراتر رفته است.

در برنامه هفتم پیشرفت نیز فراهم‌شدن امکان اتصال ۲۰ میلیون واحد به شبکه فیبر نوری هدف‌گذاری شده است. بنابراین، میزان تحقق این هدف فقط با تعداد نقاط تحت پوشش سنجیده نمی‌شود؛ روند اتصال واقعی مشترکان نیز بخش مهمی از ارزیابی پیشرفت طرح خواهد بود.

هزینه مودم و فیبرکشی؛ مانع اتصال برخی خانوارها

یکی از مسائل مهم برای متقاضیان، هزینه‌ای است که پس از فراهم‌شدن پوشش شبکه باید پرداخت کنند. طبق توضیحات مطرح‌شده در گفت‌وگوی ویژه خبری، قیمت مودم فیبر نوری از حدود ۴ میلیون تومان آغاز می‌شود و هزینه کابل‌کشی و آماده‌سازی داخل ساختمان نیز ممکن است به مخارج خانوار اضافه شود.

در نتیجه، هزینه نهایی اتصال برای همه مشترکان یکسان نیست و به نوع تجهیزات، وضعیت ساختمان، هزینه اجرای زیرساخت داخلی و شرایط ارائه خدمت بستگی دارد.

برای کاهش این مانع، ابزارهایی مانند صندوق توسعه فیبر نوری، مشوق‌های اپراتورها و طرح‌های پرداخت اقساطی مطرح شده‌اند. با این حال، اثرگذاری این حمایت‌ها به شرایط واقعی استفاده از آنها بستگی دارد: آیا خانوارها می‌توانند با هزینه‌ای قابل‌پرداخت به شبکه متصل شوند و آیا طرح‌های حمایتی در دسترس متقاضیان قرار می‌گیرند؟

این پرسش از آن جهت اهمیت دارد که توسعه زیرساخت زمانی به دسترسی گسترده‌تر منجر می‌شود که هزینه ورود به شبکه نیز برای کاربران قابل‌تحمل باشد.

مهاجرت از کابل مسی؛ آیا مشترک تلفن ثابت باید هزینه بدهد؟

یکی از نکات مهم این طرح به حقوق مشترکان تلفن ثابت مربوط است. بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی مسئولان، اگر مشترک تلفن ثابت شرکت مخابرات ایران صرفاً بخواهد خط تلفن خود را حفظ کند و درخواست دریافت اینترنت نداشته باشد، نباید بابت تغییر بستر دسترسی از کابل مسی به فیبر نوری هزینه‌ای از او دریافت شود.

در صورت مطالبه چنین هزینه‌ای، مشترک می‌تواند موضوع را از طریق سامانه پاسخ‌گویی و رسیدگی به شکایت‌های وزارت ارتباطات، به شماره ۱۹۵، پیگیری کند.

البته این موضوع با درخواست دریافت اینترنت فیبر نوری تفاوت دارد. در صورت تمایل مشترک به استفاده از اینترنت، هزینه مودم و اجرای زیرساخت داخل ساختمان، مطابق شرایط و تعرفه‌های مربوط، می‌تواند مطرح باشد. بنابراین، پیش از پرداخت باید روشن شود هزینه اعلام‌شده دقیقاً بابت کدام خدمت دریافت می‌شود.

سرعت بیشتر؛ مزیتی که به شرایط اتصال هم بستگی دارد

فیبر نوری ظرفیت ارائه سرعت‌هایی در محدوده ۵۰۰ مگابیت تا یک گیگابیت بر ثانیه را دارد؛ در حالی که سرعت اینترنت مبتنی بر کابل مسی و فناوری‌هایی مانند ای‌دی‌اس‌ال در برخی مناطق به حدود ۷ تا ۸ مگابیت بر ثانیه محدود است.

این تفاوت ظرفیت می‌تواند برای فعالیت‌های آنلاین، آموزش، خدمات دیجیتال و استفاده هم‌زمان چند نفر از اینترنت اهمیت داشته باشد. گسترش شبکه ثابت همچنین می‌تواند بخشی از بار ترافیکی را از شبکه‌های تلفن همراه کاهش دهد؛ شبکه‌هایی که ظرفیت آنها به منابعی مانند طیف فرکانسی و امکانات فنی وابسته است.

با این حال، ظرفیت فنی شبکه با سرعتی که هر کاربر در عمل تجربه می‌کند یکسان نیست. نوع سرویس خریداری‌شده، تجهیزات کاربر، کیفیت زیرساخت و شرایط شبکه نیز بر نتیجه نهایی اثر می‌گذارند.

اتصال بیش از ۱۰ هزار مدرسه به فیبر نوری و توسعه استفاده از این فناوری در مراکز بهداشتی، بانکی و دانشگاهی نیز از دیگر موارد مطرح‌شده در گزارش مسئولان است. تکمیل بخش عمده برنامه مهاجرت از کابل مسی تا سال ۱۴۰۸ نیز در برنامه اعلام‌شده شرکت مخابرات ایران قرار دارد؛ هدفی که تحقق آن به سرمایه‌گذاری، هماهنگی اجرایی و رفع موانعی مانند مجوز حفاری و آماده‌سازی مسیرها وابسته است.

میان‌بر تک‌مسیر

عصاره خبر: تعداد اتصالات فیبر نوری ایران، طبق اعلام رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در ۲۰ مهر، از ۲ میلیون مورد عبور کرده است؛ اما گسترش دسترسی واقعی به این شبکه به هزینه اتصال و شرایط اجرایی نیز بستگی دارد.

مسیر اقدام: متقاضیان پیش از ثبت درخواست، پوشش شبکه در نشانی خود، هزینه مودم، هزینه کابل‌کشی داخل ساختمان و شرایط پرداخت را از اپراتور استعلام کنند. مشترکان تلفن ثابت که فقط قصد حفظ خط تلفن را دارند نیز در صورت مطالبه هزینه برای تغییر بستر دسترسی، می‌توانند موضوع را از طریق سامانه ۱۹۵ پیگیری کنند.

ایده تک: برای سنجش نتیجه توسعه فیبر نوری، علاوه بر تعداد واحدهای تحت پوشش، باید تعداد اتصال‌های برقرارشده، هزینه نهایی برای خانوار و میزان استفاده واقعی از شبکه نیز بررسی شود.