از رویداد تا بازار؛ آزمون واقعی «البرز هوشمند» بعد از اختتامیه آغاز می‌شود
پارک علم و فناوری البرز و دانشگاه علوم پزشکی البرز، نخستین رویداد «البرز هوشمند» را با تمرکز بر کاربرد هوش مصنوعی در سلامت برگزار کردند؛ حالا مسئله اصلی، مسیر تبدیل خروجی‌های این رویداد به صنعت و بازار است.
اختتامیه «البرز هوشمند» پایان یک رویداد فناوری بود، اما آزمون اصلی از همین‌جا آغاز می‌شود: ۲۵ پایان‌نامه مسئله‌محور، ۱۱ استارتاپ و ایده‌های ارائه‌شده قرار است بعد از مراسم چه سرنوشتی پیدا کنند؟ پاسخ به این پرسش، فاصله میان برگزاری یک رویداد و تبدیل خروجی آن به فناوری، محصول و اثر اقتصادی را روشن می‌کند.
به گزارش تک مسیر؛ نخستین برنامه از سلسله رویدادهای «البرز هوشمند» با عنوان «سلامت هوشمند» روزهای هفتم و هشتم مهرماه ۱۴۰۵ در پردیس پزشکی دانشگاه علوم پزشکی البرز برگزار شد و تمرکز آن بر کاربردهای هوش مصنوعی در سلامت بود. در این رویداد ۲۵ پایان‌نامه مسئله‌محور از دانشگاه‌های مختلف بررسی شد، ۱۱ استارتاپ حوزه سلامت و هوش مصنوعی حضور داشتند و ۹۷ نفر از اساتید، پزشکان، دندانپزشکان و داروسازان استان در برنامه‌های آموزشی شرکت کردند.
اما عددهای این رویداد، به‌تنهایی نمی‌گویند «البرز هوشمند» تا چه اندازه موفق بوده است. پرسش مهم‌تر این است که ۲۵ پایان‌نامه، ۱۱ استارتاپ و ده‌ها متخصص آموزش‌دیده، پس از اختتامیه وارد چه مسیری می‌شوند؟
مسئله‌ای که خود برگزارکنندگان مطرح کرده‌اند
مهدی عباسی، رئیس پارک علم و فناوری استان البرز، در آیین اختتامیه صریحاً بر همین نقطه تأکید کرد و گفت رویدادهای «البرز هوشمند» نباید صرفاً به برگزاری یک برنامه و ثبت تصاویر و پایان مراسم محدود شوند و باید برای آنها «خروجی مشخص و قابل اندازه‌گیری» تعریف شود.
او حتی از دانشجویان و صاحبان ایده خواست بعد از پایان رویداد، سرنوشت طرح‌های خود را پیگیری و از پارک درباره مرحله بعدی آنها مطالبه‌گری کنند.
این نگاه، یک تفاوت مهم میان برگزاری رویداد و ساختن زیست‌بوم فناوری را نشان می‌دهد. اگر یک پایان‌نامه، یک ایده یا یک استارتاپ در روز اختتامیه معرفی شود، هنوز به معنای حل مسئله صنعت یا ایجاد ارزش اقتصادی نیست. نقطه دشوارتر، جایی است که باید برای آن ایده مشتری، شریک صنعتی، سرمایه، مسیر توسعه و در نهایت بازار پیدا شود.
رئیس پارک علم و فناوری استان البرز نیز همین معیار را به زبان اقتصادی‌تری بیان کرد: «زمانی می‌توان گفت یک رویداد فناورانه به نتیجه رسیده است که بتواند تأثیر خود را بر اقتصاد استان و در نهایت تولید ناخالص داخلی نشان دهد.»
این جمله، شاید مهم‌ترین معیار برای سنجش مسیر «البرز هوشمند» باشد؛ زیرا موفقیت چنین رویدادی را از تعداد سخنرانی‌ها و حتی تعداد ایده‌های ارائه‌شده جدا می‌کند و به اثر واقعی فناوری بر اقتصاد پیوند می‌زند.
«سلامت هوشمند» چه چیزی روی میز گذاشت؟
نخستین رویداد «البرز هوشمند» عملاً یک نمونه اولیه از این مسیر بود.
طبق اعلام معاون فناوری پارک علم و فناوری البرز، در بخش پایان‌نامه‌های کاربردی ۲۵ پایان‌نامه از دانشگاه علوم پزشکی البرز، دانشگاه خوارزمی، دانشگاه آزاد اسلامی و دیگر مراکز دانشگاهی ارسال و ارزیابی شد که سه پایان‌نامه به‌عنوان برگزیده و دو طرح به‌عنوان شایسته تقدیر انتخاب شدند.
در بخش فناوران نیز ۱۱ استارتاپ فعال در حوزه هوش مصنوعی و سلامت توانمندی‌ها و طرح‌های خود را ارائه کردند؛ در پایان سه استارتاپ برگزیده و یک طرح شایسته تقدیر شد.
همچنین ۹۷ نفر از اساتید، پزشکان، دندانپزشکان و داروسازان استان در جلسات آموزشی و بازآموزی شرکت کردند و سه کارگاه با محوریت هوش مصنوعی در سلامت و پزشکی برگزار شد.
این داده‌ها نشان می‌دهد که در نخستین گام، تلاش شده سه ضلع دانش، کسب‌وکار و کاربر تخصصی فناوری در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ اما همچنان یک فاصله مهم میان «ارائه» و «استفاده» وجود دارد.
ارزش واقعی یک پایان‌نامه زمانی بیشتر آشکار می‌شود که مسئله‌ای واقعی را حل کند. یک استارتاپ زمانی از مرحله ارائه عبور می‌کند که بتواند محصول یا خدمت خود را در محیط واقعی آزمایش و عرضه کند و آموزش پزشک و داروساز نیز زمانی اثر پایدار ایجاد می‌کند که به استفاده عملی از فناوری در فرایندهای سلامت منجر شود.
بنابراین، آنچه در «سلامت هوشمند» اتفاق افتاده را می‌توان ورودی یک زنجیره دانست، نه پایان آن.
از دانشگاه و استارتاپ تا صنعت
این مسئله در سخنان حسین بختیاری، معاون فناوری پارک علم و فناوری استان البرز، نیز دیده می‌شود. او هدف سلسله رویدادهای «البرز هوشمند» را ایجاد بستری برای هم‌افزایی میان صنایع، دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور و فعالان هوش مصنوعی عنوان کرد و گفت در این برنامه‌ها تلاش می‌شود نیازها و چالش‌های واقعی صنایع شناسایی و برای آنها راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی ارائه شود.
به گفته بختیاری، ارائه استارتاپی، پایان‌نامه‌های کاربردی، «Reverse Pitch» و تعامل مستقیم میان صنعت و فناوران از جمله ابزارهایی است که در این رویدادها دنبال می‌شود.
نکته مهم همین‌جاست: مسئله از «صاحب ایده» به «صاحب مسئله» منتقل می‌شود.
وقتی صنعت مسئله خود را مطرح می‌کند و فناور برای آن راهکار ارائه می‌دهد، احتمال آنکه یک فناوری از محیط دانشگاه خارج و وارد فرایند واقعی تولید شود، بیشتر می‌شود. البته این اتفاق هنوز یک «نتیجه اثبات‌شده» درباره خروجی‌های «البرز هوشمند» نیست؛ بلکه مسیری است که برگزارکنندگان برای آن طراحی کرده‌اند و میزان موفقیتش باید در ادامه مشخص شود.
رئیس پارک علم و فناوری البرز نیز بر همین اتصال تأکید کرده و گفته است خروجی رویدادها باید به صنعت استان متصل شود. او با اشاره به ظرفیت دارویی البرز و تعداد کارخانه‌های فعال در این حوزه، استفاده از هوش مصنوعی برای حل مسائل واقعی صنایع را یکی از اولویت‌ها دانست.
وقتی فناوری از «رویداد» وارد «حکمرانی» می‌شود
ماجرا در البرز فقط به یک رویداد سلامت محدود نمانده است.
دکتر محمدرضا رحیمی‌پور، رئیس پژوهشگاه مواد و انرژی، مشاور علمی و فناوری استاندار و رئیس قرارگاه هوش مصنوعی استان البرز، تشکیل این قرارگاه را بخشی از تلاش استان برای شناسایی و تجمیع ظرفیت‌های هوش مصنوعی عنوان کرده است.
به گفته او، بانک اطلاعاتی از فعالان، متخصصان و افراد توانمند این حوزه در استان ایجاد شده و فضای اختصاص‌یافته به قرارگاه در استانداری نیز تجهیز شده است؛ قرار است مراسم افتتاح آن در هفته پژوهش برگزار شود.
رحیمی‌پور نگاه گسترده‌تری به این موضوع دارد و معتقد است جهان در حال حرکت از حکمرانی سنتی به سمت حکمرانی داده‌محور است.
او در همین چارچوب گفته است: «ورود به عرصه دیجیتال و هوش مصنوعی دیگر یک انتخاب نیست.»
اما اهمیت این جمله برای البرز فقط در «ضرورت استفاده از AI» خلاصه نمی‌شود. بخش مهم‌تر سخنان او به ایجاد ظرفیت داخلی، شناسایی فعالان و هماهنگ کردن مجموعه‌هایی مربوط است که پیش از این ممکن بود جدا از یکدیگر فعالیت کنند.
اگر این قرارگاه بتواند از سطح شناسایی و بانک اطلاعاتی عبور کند و ارتباط میان دانشگاه، صنعت، دولت و شرکت‌های فناور را به پروژه‌های واقعی تبدیل کند، آن‌گاه می‌توان درباره نقش آن در زیست‌بوم فناوری استان قضاوت دقیق‌تری داشت.
فعلاً آنچه وجود دارد، یک ساختار تازه و یک مأموریت مشخص است؛ نتیجه آن باید در ادامه خودش را نشان دهد.
مرحله بعد؛ ۱۲۰ کارگاه و یک آزمون بزرگ‌تر
مرحله بعدی «البرز هوشمند» قرار است دامنه گسترده‌تری داشته باشد.
به گفته رحیمی‌پور، یک رویداد سه‌روزه هوش مصنوعی از ۲۸ مهرماه در پژوهشگاه مواد و انرژی برگزار خواهد شد و مدیران و مسئولان حوزه هوش مصنوعی، مدیران صنایع استان و فعالان این حوزه در آن حضور خواهند داشت.
برای این رویداد برنامه‌هایی برای مدیران، صنایع، شرکت‌ها و فریلنسرهای فعال در حوزه هوش مصنوعی در نظر گرفته شده و دست‌کم ۱۲۰ کارگاه آموزشی نیز پیش‌بینی شده است.
این رویداد از یک جهت اهمیت دارد: اگر «سلامت هوشمند» نخستین تجربه متمرکز «البرز هوشمند» در یک حوزه تخصصی بود، برنامه ۲۸ مهر می‌تواند ظرفیت‌های گسترده‌تری از مدیریت، صنعت، شرکت‌ها و نیروی متخصص را درگیر کند.
اما دوباره همان سؤال قبلی مطرح می‌شود: بعد از ۱۲۰ کارگاه چه اتفاقی می‌افتد؟
قرار است در ادامه این مسیر، حداقل ۱۲۰ کارگاه هوش مصنوعی برای مدیران، صنایع، شرکت‌ها و فعالان این حوزه برگزار شود. اما صرف افزایش تعداد برنامه‌ها نمی‌تواند نشان دهد که این مسیر تا چه اندازه به نتیجه رسیده است. همان‌طور که تعداد پایان‌نامه‌ها یا استارتاپ‌های حاضر در یک رویداد، به‌تنهایی نشانه موفقیت آن نیست. مسئله اصلی این است که این فعالیت‌ها در نهایت چه مسئله‌ای را حل می‌کنند و چه چیزی از دل آنها به صنعت و بازار می‌رسد.
ضلع کمتر دیده‌شده ماجرا؛ پول
توسعه فناوری بدون تأمین مالی پایدار دشوار است و در همین نقطه، سخنان رئیس پارک درباره صندوق پژوهش و فناوری البرز اهمیت پیدا می‌کند.
به گفته عباسی، البرز حدود چهار سال پیش فاقد صندوق پژوهش و فناوری بود، اما فعالیت صندوق با سرمایه‌ای حدود ۶ میلیارد تومان آغاز شد و اکنون منابع آن از یک همت عبور کرده است.
او این رشد را نمونه‌ای از امکان ایجاد منابع با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و بدون اتکای صرف به بودجه دولتی دانست.
اهمیت این داده برای گزارش جای دیگری است: اگر قرار است پایان‌نامه‌ها، استارتاپ‌ها و ایده‌های فناورانه از مرحله ارائه عبور کنند، تأمین مالی یکی از حلقه‌های ضروری این زنجیره است.
در نتیجه، وجود یک صندوق با منابع قابل توجه می‌تواند بخشی از زیرساخت مالی اکوسیستم فناوری استان باشد؛ اما اینکه این منابع تا چه اندازه به حوزه هوش مصنوعی، سلامت یا تجاری‌سازی خروجی‌های این رویدادها می‌رسد، پرسشی است که برای پاسخ به آن به اطلاعات بیشتری نیاز است.
مسئله‌ای که وزارت بهداشت هم روی آن دست گذاشته است
دکتر امیرحسین جمشیدی، رئیس دفتر توسعه فناوری سلامت معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، مسئله را از زاویه دیگری مطرح کرد: فاصله میان تولید دانش و استفاده عملی از آن.
او گفت در حوزه هوش مصنوعی باید با چابکی بیشتری به سمت کاربردهای عملیاتی و کاربردی حرکت کرد و از گرفتار شدن در فرایندهای طولانی اداری و صرفاً سندمحور فاصله گرفت.
جمشیدی همچنین بر تقویت ارتباط میان علم، فناوری و بازار تأکید کرد و گفت ظرفیت علمی و فنی وجود دارد، اما باید برای رساندن این دستاوردها به بازار فعالیت بیشتری انجام شود.
او درباره حضور بخش خصوصی نیز گفت این بخش می‌تواند در کنار مراکز علمی و تحقیقاتی در مسیر تولید و توسعه محصولات فناورانه فعالیت کند و به شکل‌گیری چرخه سرمایه‌گذاری، تولید و توسعه فناوری کمک کند.
در واقع، سه سخنرانی در این رویداد، از سه مسیر متفاوت به یک نقطه نزدیک می‌شوند:
پارک علم و فناوری: خروجی باید به صنعت و اقتصاد وصل شود.
وزارت بهداشت: دانش و پژوهش باید به کاربرد و بازار برسد.
قرارگاه هوش مصنوعی: ظرفیت‌های پراکنده باید شناسایی و هماهنگ شوند.
همین هم‌پوشانی، شاید مهم‌ترین نکته قابل استخراج از کل این رویداد باشد.
از «البرز هوشمند» چه چیزی باید باقی بماند؟
«البرز هوشمند» فعلاً مجموعه‌ای از اقدام‌ها، ایده‌ها و ساختارهای در حال شکل‌گیری را کنار هم گذاشته است: نخستین رویداد با تمرکز بر سلامت برگزار شده، پایان‌نامه‌ها و استارتاپ‌ها شناسایی شده‌اند، بخشی از جامعه پزشکی آموزش دیده، قرارگاه هوش مصنوعی استان در حال شکل‌گیری است و یک رویداد سه‌روزه گسترده‌تر نیز در راه است.
اما هیچ‌کدام از اینها هنوز به تنهایی پاسخ پرسش اصلی نیستند. آزمون واقعی از روز اختتامیه شروع می‌شود.
آیا پایان‌نامه‌های مسئله‌محور به پروژه‌های واقعی تبدیل می‌شوند؟ آیا استارتاپ‌های معرفی‌شده می‌توانند از مرحله ارائه عبور کنند؟ آیا صنعت حاضر است برای حل مسائل خود از این ظرفیت‌ها استفاده کند؟ آیا قرارگاه هوش مصنوعی می‌تواند هماهنگی میان بازیگران مختلف را به پروژه‌های مشخص تبدیل کند؟ و در نهایت، آیا بخشی از این فعالیت‌ها می‌تواند در قالب محصول، خدمت، قرارداد، بازار و اثر اقتصادی قابل اندازه‌گیری ظاهر شود؟
پاسخ این پرسش‌ها هنوز در دسترس نیست و اتفاقاً همین موضوع، نقطه‌ای است که باید در ادامه مسیر «البرز هوشمند» رصد شود.
چون اگر قرار باشد این سلسله رویدادها فقط به تقویم برنامه‌های فناورانه استان اضافه شوند، خروجی آن چیزی جز مجموعه‌ای از رویدادها نخواهد بود.
اما اگر ایده‌ها از سالن رویداد خارج شوند، به مسئله واقعی صنعت برسند، برای توسعه آنها سرمایه و شریک پیدا شود و بخشی از آنها به محصول و بازار برسد، آن وقت «البرز هوشمند» می‌تواند از یک عنوان رویدادی عبور کند و به یک مسیر واقعی برای پیوند علم، فناوری و اقتصاد در استان البرز تبدیل شود.
گزارش تصویری
۱ از ۴نظرات (۰)
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید!