سهم اقتصاد دیجیتال ایران به ۷.۱ درصد رسید؛ البرز در جمع پنج استان اول

به گزارش تک مسیر؛ این ارقام در نشست خبری با حضور نماینده وزارت ارتباطات و رئیس مرکز آمار ایران و با تمرکز بر یک پرسش مشخص اعلام شد: اقتصاد دیجیتال فقط چقدر بزرگ شده یا می‌توان با داده‌ها سنجید که سیاست‌ها و سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده تا چه اندازه نتیجه داده‌اند؟ در این جلسه، احسان چیت‌ساز از ضرورت سیاست‌سنجی در اقتصاد دیجیتال گفت و غلامرضا گودرزی نیز نتایج اندازه‌گیری سهم این بخش از اقتصاد ایران را تشریح کرد.

از اندازه اقتصاد دیجیتال تا سنجش اثر سیاست‌ها

احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، تأکید کرد افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی تنها یکی از وظایف سیاست‌گذار است و برای ارزیابی دقیق‌تر باید سه سطح «اندازه اقتصاد دیجیتال»، «پایش توسعه» و «سیاست‌سنجی» از یکدیگر تفکیک شوند.

به گفته چیت‌ساز، اندازه اقتصاد دیجیتال سهم و ترکیب این بخش در تولید ناخالص داخلی را نشان می‌دهد، پایش توسعه مسیر حرکت اقتصاد دیجیتال را مشخص می‌کند و در مرحله سیاست‌سنجی باید معلوم شود کدام سیاست، برای چه گروهی، با چه هزینه‌ای و تا چه اندازه اثربخش بوده است.

سیاست‌سنجی؛ از فیبر نوری تا بهره‌وری بنگاه‌ها

چیت‌ساز در توضیح این رویکرد، ارزیابی آثار توسعه زیرساخت‌های ارتباطی را یکی از محورهای مهم سیاست‌سنجی دانست. به گفته او، باید مشخص شود توسعه پوشش ارتباطی تا چه اندازه به عدالت ارتباطی کمک کرده، چه تعداد بنگاه اقتصادی از اتصال باکیفیت استفاده می‌کنند و توسعه فیبر نوری تا چه اندازه به توزیع عادلانه فرصت‌ها منجر شده است.

او همچنین بر ضرورت سنجش آثار حمایت از کسب‌وکارها تأکید کرد؛ از جمله اینکه این حمایت‌ها چه میزان افزایش بهره‌وری و اشتغال پایدار ایجاد کرده‌اند و خدمات دیجیتال تا چه اندازه توانسته‌اند زمان و هزینه مردم را کاهش دهند.

به گفته معاون وزارت ارتباطات، تغییر هزینه فعالیت‌های اقتصادی، میزان افزایش بهره‌وری، ایجاد مزیت رقابتی و اثربخشی آموزش‌های مهارتی بر اشتغال و بازده اقتصادی بنگاه‌ها نیز باید در سیاست‌سنجی مورد بررسی قرار گیرد.

چرا انتشار یک عدد کافی نیست؟

چیت‌ساز انتشار داده‌های پایه برای پژوهشگران، دانشگاهیان و اصحاب رسانه را برای شکل‌گیری سیاست‌سنجی دقیق ضروری دانست و تأکید کرد اعلام یک عدد به‌تنهایی برای ارزیابی اقتصاد دیجیتال کافی نیست.

او گفت هر برنامه توسعه‌ای باید مشخص کند چه تغییری، برای چه کسانی، در چه زمانی و با چه شاخص‌هایی دنبال شده است. از این منظر، استفاده از داده‌های ثبتی، صورت‌های مالی شرکت‌ها، حساب‌های ملی و سایر داده‌های قابل اتکا می‌تواند دقت اندازه‌گیری و اعتبار پژوهش‌ها را افزایش دهد.

چیت‌ساز همچنین از برگزاری جلسات متعدد با مرکز آمار ایران برای ارتقای روش‌های اندازه‌گیری اقتصاد دیجیتال خبر داد و گفت تلاش می‌شود از روش‌های برآوردی به سمت روش‌های دقیق‌تر اندازه‌گیری حرکت شود و با اعتبارسنجی و تطبیق داده‌ها، کیفیت اطلاعات افزایش یابد.

مرکز آمار چگونه به عدد ۷.۱ درصد رسید؟

غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، در بخش دیگری از نشست، نتایج طرح اندازه‌گیری اقتصاد دیجیتال را تشریح کرد.

در این طرح، بیش از ۹ هزار نمونه در سراسر کشور بررسی شده و بیش از ۱۰۰ نفر در فرایند جمع‌آوری اطلاعات مشارکت داشته‌اند. داده‌های جمع‌آوری‌شده پس از بررسی و اعتبارسنجی، برای محاسبه سهم اقتصاد دیجیتال مورد استفاده قرار گرفته است.

بر اساس نتایج اعلام‌شده، سهم اقتصاد دیجیتال از ۵.۴ درصد در سال ۱۴۰۲ به ۷.۱ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده است. آمار مربوط به سال ۱۴۰۴ نیز در زمان دیگری اعلام خواهد شد.

البرز در جمع پنج استان اول اقتصاد دیجیتال

اما برای البرز، مهم‌ترین بخش این ارزیابی همین‌جاست.

بر اساس نتایج اعلام‌شده، تهران، اصفهان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و البرز پنج استان دارای بالاترین سهم اقتصاد دیجیتال هستند.

این جایگاه یک داده مهم درباره وضعیت اقتصاد دیجیتال در البرز است؛ با این حال، رتبه استان به‌تنهایی مشخص نمی‌کند این سهم دقیقاً از چه بخش‌هایی تشکیل شده و چه میزان از آن به کسب‌وکارهای دیجیتال، خدمات فناورانه، زیرساخت‌های ارتباطی یا فعالیت‌های نوآورانه مربوط است.

از همین زاویه، انتشار جزئیات استانی می‌تواند مشخص کند موتور اقتصاد دیجیتال البرز دقیقاً کجاست و این سهم بالا تا چه اندازه به کسب‌وکارها، زیرساخت، اشتغال و بهره‌وری استان مرتبط است.

میان‌بر تک‌مسیر

• عصاره خبر: سهم اقتصاد دیجیتال ایران در سال ۱۴۰۳ به ۷.۱ درصد رسید و البرز در جمع پنج استان اول قرار گرفت.

• مسیر اقدام: انتشار داده‌های پایه و حرکت از اندازه‌گیری حجم اقتصاد دیجیتال به سنجش اثر واقعی سیاست‌ها و زیرساخت‌ها.

• ایده تک: عدد ۷.۱ درصد پایان ماجرا نیست؛ سؤال مهم‌تر این است که این رشد کجا، برای چه کسانی و با چه اثری اتفاق افتاده است.

• ایستگاه بعدی: اقتصاد دیجیتال البرز از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟ / سهم کسب‌وکارهای فناور و دیجیتال البرز چقدر است؟